Als muren kunnen spreken

Bij het openen van de website van Don Bosco BuSO Aalst word je onmiddellijk warm ontvangen door een grote “ Welkom!”. Zo gaat het er daar ook in het echt aan toe : samenwerken met het warme GOK-team van Don Bosco BuSO verloopt steeds fijn en constructief, de directie ontvangt je met de glimlach.

Ik ontmoet Eva, Josephine en Els voor deze reportage aan het “babbelraam” : het centrale punt van de school, waar leerlingen en bezoekers onthaald worden.

Eefje, Els, Josephine, … kunnen jullie je even voorstellen en jullie link met het taalbeleid op jullie school toelichten ?

Wij zijn Eva ( Eefje ) , Els, Josephine, … en samen vormen we de GOK- en taalbeleidsgroep van Don Bosco Aalst. Elk van ons staat met beide voeten in de klas, Josephine ondersteunt in de klas, in taalgroepjes of individueel. Op deze manier kan de logo beter signalen doorgeven of inspelen op bepaalde noden. Daardoor vertrekt ons taalbeleid niet vanuit theorie, maar vanuit de dagelijkse praktijk. We zien elke dag waar leerlingen en ouders vastlopen in taal, en precies daar proberen we het verschil te maken. Taalbeleid is voor ons geen apart vak, maar een rode draad doorheen alles wat we doen.

Elke maandagnamiddag gaan jullie in overleg in het kader van jullie GOK-werking. Wat bespreken jullie dan zoal ?

Op ons wekelijks overleg nemen we bewust tijd om samen stil te staan bij onze GOK-werking. We bespreken concrete noden van leerlingen, lopende acties, signalen van leerkrachten en ideeën om onze ondersteuning te versterken. Soms is dat heel praktisch (“Wat werkt in klas X?”), soms beleidsmatig (“Moeten we dit schoolbreed aanpakken?”). Het overleg is onze denktank én ons ankerpunt: hier bewaken we de samenhang en blijven we vooruit kijken.

Ik lees in jullie GOK-actieplan heel wat acties rond taalondersteuning. Ergens in de tekst vond ik de zin : “Als muren kunnen spreken”. Bij een bezoek aan jullie school en de klassen merk ik al meteen wat jullie daarmee bedoelen. Ik wil daar in dit gesprek concreter op in gaan, maar allereerst : Hoe koppelen jullie het belang van visualiseren aan jullie doelpubliek, aan jullie school, ouders en leerlingen ?

Onze leerlingen leren door te zien, te doen en te herhalen. Veel van hen hebben moeite met abstracte taal. Visualisatie helpt informatie sneller te verwerken en beter te onthouden. Door te visualiseren maken we taal concreet, voorspelbaar en veilig.

Voor ouders betekent dit duidelijkheid en toegankelijkheid, ook wanneer Nederlands niet hun sterkste taal is. Voor leerlingen zorgen visuals voor houvast: regels, verwachtingen en routines worden zichtbaar en daardoor begrijpelijker. Onze muren spreken niet om te versieren, maar om te ondersteunen.

Jullie herwerkten het schoolreglement tot een meer visuele en beknoptere versie die jullie “frigo-fiches” doopten. Vertel eens wat meer over de naam, hoe die er uit zien en wat hun doel is ?

De naam zegt het eigenlijk al: korte, duidelijke fiches die je letterlijk op de frigo kan hangen. De frigo-fiche is een overzichtskaart met kerninformatie voor ouders ( en leerlingen) . Bij de afspraken gebruiken we naast tekst ook pictogrammen. Ook  belangrijke contactpersonen staan er bij.

We herwerkten ook het schoolreglement tot visuele, beknopte fiches met pictogrammen, kleurgebruik en eenvoudige taal.

Hun doel? Ouders én leerlingen snel en helder informeren over afspraken en regels, zonder dat ze door pagina’s tekst moeten ploegen. Geen juridisch document, wel een praktisch hulpmiddel. Of zoals wij het graag zeggen: minder lezen, meer begrijpen.

Eveneens in het kader van jullie heldere communicatie met ouders werken jullie met gekleurde brieven. Hoe werkt dat ?

We werken met vaste kleuren per type communicatie. Zo weten ouders meteen: dit is belangrijk, dit gaat over een uitstap, dit is administratie. De kleur helpt hen om informatie sneller te herkennen en te ordenen. In combinatie met eenvoudige taal en pictogrammen verlaagt dit de drempel enorm. Het resultaat? Minder misverstanden, minder stress en meer betrokkenheid.

Wit = informatie bv. over een schoolactiviteit .

Groen = invullen en terug bezorgen  bv. Inschrijven voor het oudercontact.

Rood = opgelet , dringend in orde brengen bv. afwezigheidsbewijs binnen brengen.

Over jullie schoolagenda is goed nagedacht : jullie pasten die aan naargelang de doelgroep. Verklaar eens ?

Niet elke agenda past bij elke leerling. Daarom stemden we onze schoolagenda af op onze doelgroep. Meer overzicht, meer visuele ondersteuning, minder overbodige tekst. De agenda is geen controle-instrument, maar een hulpmiddel om structuur te bieden en zelfstandigheid te stimuleren. De agenda groeit mee met de ontwikkeling van de leerling. In het eerste observatiejaar bevat de agenda meer visualisatie en een duidelijke structuur. Voor onze laatstejaars ligt de verantwoordelijkheid bij de leerling zelf om de agenda zelfstandig in te vullen en te gebruiken. Leerlingen krijgen het eigenaarschap over hun planning

Wanneer we ons in de refter begeven, merk ik de refterregels aan de muur. Helpt deze vorm van communicatie ?

Ja, absoluut. De refter is een drukke omgeving en net daar is duidelijke communicatie cruciaal. Door regels zichtbaar op te hangen, kunnen leerlingen zichzelf corrigeren zonder telkens aangesproken te worden. Dat verhoogt de rust én de autonomie. Bovendien spreken de beelden voor zich, ook wanneer woorden even te veel zijn.

Jullie muren spreken duidelijk, ik weet niet wat eerst te fotograferen. Hebben jullie hierin een bepaalde visie ontwikkeld om een overmaat aan visuele ondersteuning te vermijden of is dat niet aan de orde ?

Dat is een terechte vraag. We proberen bewust te kiezen voor functionele visuals. Niet alles tegelijk, niet overal. Wat er hangt, moet een doel hebben: ondersteunen, verduidelijken of geruststellen. We evalueren regelmatig en durven ook dingen weghalen. Visuele rust is minstens even belangrijk als visuele ondersteuning.

Ik ervaar jullie steeds als heel gemotiveerde en enthousiaste mensen die steeds op zoek zijn naar de juiste ondersteuning voor jullie leerlingen. Jullie hebben ondertussen bakken ervaring in de aanpak van de noden van jullie leerlingen, en jullie dragen veel respect en liefde uit voor jullie school en leerlingen. Hebben jullie voor de toekomst nog een GOK-droom ?

Zeker. Onze droom is dat elke leerling zich gezien, begrepen en ondersteund voelt, ongeacht zijn of haar taalniveau of achtergrond. We willen blijven bouwen aan een school waar taal geen struikelblok is, maar een brug. En als onze muren daar nog een beetje bij kunnen helpen… dan laten we ze graag verder spreken.